Loondoorbetaling bij ziekte: leidt gewoonte tot verplichting?

Is niets afgesproken over de hoogte van loondoorbetaling tijdens ziekte en betaalt de werkgever lange tijd 100% van het loon door, mag hij het loon dan ineens terugbrengen naar 70% in het tweede of derde ziektejaar? Over deze vraag boog Rechtbank Rotterdam zich in een recente zaak.

Wat zegt de wet?

De werkgever is wettelijk verplicht tijdens ziekte gedurende 104 weken ten minste 70% van het laatstverdiende loon door te betalen tot een gemaximeerd bedrag van thans EUR 3.218,87 bruto, maar de eerste 52 weken ten minste het wettelijk minimumloon (thans EUR 1.594,20 bruto). In de meeste cao’s en arbeidsovereenkomsten staat dat in het eerste jaar 100% en het tweede jaar 70% van het laatstverdiende loon wordt doorbetaald.

Het UWV kan de 104 weken-termijn verlengen met maximaal 52 weken als de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft verricht. De wet zegt niets over de hoogte van het loon in dat derde ziektejaar en vaak geldt hetzelfde voor de arbeidsovereenkomst en cao.

Wat speelde in de Rotterdamse zaak?

Nadat werkgever bijna twee jaar lang 100% loon had doorbetaald tijdens ziekte van werknemer, stelde hij zich per brief op het standpunt maandelijks 30% teveel loon te hebben betaald. Werkgever kondigde bovendien aan vanaf dat moment 70% loon te zullen doorbetalen. Hierover was niets vastgelegd in een cao of arbeidsovereenkomst.

Ondanks deze aankondiging bleef werkgever 100% loon doorbetalen. Vervolgens kreeg werkgever een loonsanctie aan zijn broek voor 52 weken. Rechtbank Rotterdam moest zich vervolgens buigen over de vraag of werknemer gedurende het tweede- en derde ziektejaar recht had op 70% of 100% loondoorbetaling.

Oordeel rechter

De rechter oordeelt dat werkgever het vertrouwen had gewekt dat werknemer in het tweede ziektejaar aanspraak had op 100% loondoorbetaling, omdat hij gedurende een periode van bijna twee jaar 100% loon had doorbetaald. Weliswaar had werkgever aan het einde van het tweede ziektejaar aangegeven zich niet langer verplicht te voelen meer dan 70% loon door te betalen, maar hij bleef desondanks 100% betalen. Werknemer mocht er daarom op vertrouwen dat werkgever in voor hem gunstige zin was afgeweken van de wettelijke regeling.

De rechter oordeelt echter dat gedurende het derde ziektejaar slechts 70% loon hoeft te worden doorbetaald. Het is vaste rechtspraak dat in gevallen dat de werkgever op basis van arbeidsovereenkomst of cao is gehouden gedurende de eerste twee jaar ziekte meer dan 70% loon door te betalen, dat niet betekent dat de werkgever ook tijdens het derde ziektejaar meer dan 70% moet betalen. In dit geval was werkgever bovendien niet eens verplicht op grond van een regeling in het eerste- en tweede ziektejaar meer dan 70% loon door te betalen, maar deed hij dit geheel vrijwillig.

Een greep uit de rechtspraak

Uit de rechtspraak volgt dat wanneer werkgevers tijdens ziekte gedurende een zekere periode vrijwillig meer loon doorbetalen dan wettelijk verplicht, dit tot extra (soms onbedoelde) verplichtingen in de toekomst kan leiden. Hieronder een aantal voorbeelden:

  • Rechtbank Overijssel oordeelde dat een werknemer aanspraak maakte op 100% loondoorbetaling, omdat dit binnen de organisatie jarenlang het gebruikelijke percentage was geweest;
  • Gerechtshof ’s-Hertogenbosch oordeelde dat 100% loondoorbetaling gedurende een totale ziekteperiode van acht maanden voldoende was voor het opwekken van gerechtvaardigd vertrouwen bij de werknemer dat tijdens ziekte recht bestaat op dat hogere salaris;
  • Volgens Rechtbank Limburg was het per abuis doorbetalen van 100% van het loon gedurende een periode van drie maanden, terwijl op basis van een arbeidsovereenkomst slechts 70% was verschuldigd, niet voldoende daar een aanspraak in de toekomst op te baseren.

Deze lijn wordt dus niet doorgetrokken in het derde ziektejaar. In de rechtspraak is wel uitgemaakt dat 70% loondoorbetaling wel in strijd met het goed werkgeverschap is als de werknemer daarvan financieel nadeel ondervindt. Dat financiële nadeel zal eruit moeten bestaan dat een te ontvangen WIA-uitkering hoger zou zijn geweest dan 70% van het loon. Hiervan zal echter bijna nooit sprake zijn.

Conclusie

Een les voor de werkgever: door meer te betalen dan wettelijk of op grond van arbeidsovereenkomst of cao verplicht, creëer je een verplichting ook in de toekomst meer te blijven betalen. Als werkgever hoef je in het derde ziektejaar niet meer dan 70% van het loon door te betalen. Dit is alleen anders wanneer in de arbeidsovereenkomst of cao een hoger percentage is afgesproken of wanneer de werknemer door het betalen van die 70% een aanzienlijk financieel nadeel ondervindt.

Anneke Pelser (ap@clintlegal.com / +31 20 820 0330)