Thuiswerken in crisistijd: straf of zegen?

Inmiddels zitten we in week twee van de verplichte thuisquarantaine. Met zijn allen – een enkele strand- of bosbezoeker daargelaten – dragen we zo ons steentje bij om verdere verspreiding van het coronavirus af te remmen. In dat kader heeft de overheid werkgevers verzocht hun werknemers, waar mogelijk, vanuit huis te laten werken. Inmiddels hebben honderdduizenden Nederlanders kantoor verruild voor de keukentafel.

De eerste dagen kwamen er louter foto’s en berichten voorbij van mensen die het heerlijk vonden rechtstreeks vanuit hun bed achter de laptop te kruipen. Inmiddels worden de eerste klachten over (fysieke) ongemakken gedeeld. Hoog tijd dus om op een rij te zetten wat er van de werkgever en de werknemer mag worden verwacht in het kader van de thuiswerkplek.

Verlicht arboregime

Thuiswerken valt in het kader van de Arbowetgeving onder “plaatsonafhankelijke arbeid”. Voor thuiswerken en andere plaatsonafhankelijke arbeid geldt het “verlichte” arboregime. Dit houdt in dat de werkgever ontslagen is van bepaalde verplichtingen op het gebied van arbeidsomstandigheden. Dat laat de verplichting van de werkgever te zorgen voor een ergonomische werkplek echter onverlet.

Dit betekent concreet dat wanneer werknemers thuiswerken, de werkgever er op moet toezien dat zijn werknemers een ergonomisch ingerichte werkplek hebben, tenzij dit redelijkerwijs niet van de werkgever kan worden verwacht. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer werknemers slechts incidenteel en/of kortdurend thuiswerken. Van dat laatste is in de huidige coronasituatie geen sprake. Tegelijkertijd gaat het ons inziens te ver om, zeker indien werknemers doorgaans nooit thuiswerken, van de werkgever te verwachten dat zij vanaf de start van de ‘thuisquarantaine’ voor iedereen een volledig ergonomische werkplek geregeld hebben. Naarmate het verplichte thuiswerken langer duurt, kan van de werkgever meer worden verwacht.

Indien werknemers geen ergonomisch ingerichte werkplek hebben, dan is de werkgever verplicht te zorgen voor de benodigde arbeidsmiddelen waarmee een ergonomisch ingerichte werkplek kan worden gecreëerd. Denk bijvoorbeeld aan een beeldscherm, een bureaustoel en een toetsenbord.

De redelijke kosten voor de ergonomische inrichting van de werkplek komen voor rekening van de werkgever. De werkgever kan een beroep doen op fiscale regelingen, waardoor deze arbeidsmiddelen in beginsel belastingvrij kunnen worden verstrekt. Uiteraard kan de werkgever er ook voor kiezen zijn werknemers de arbeidsmiddelen van zijn kantoor tijdelijk mee naar huis te nemen.

En de werknemer?

Ook de werknemer zal zich er – uit hoofde van het wettelijke beginsel van goed werknemerschap – voor moeten inzetten van de thuiswerksituatie het beste te maken. Daarbij wordt van de werknemer een zekere mate van (extra) flexibiliteit verwacht. Daarnaast wordt ook van de werknemer verwacht stil te staan bij eventuele behoeften ten aanzien van de inrichting van de werkplek, zodat blessures kunnen worden voorkomen.

Conclusie

De zorgplicht van werkgevers reikt wat betreft de inrichting van de werkplek verder dan het kantoor van de werkgever. Dus werkgevers van Nederland: let op uw werknemers en assisteer waar nodig bij het inrichten van een goede werkplek.

Do’s and Dont’s van team CLINT | Littler

Werkgevers en werknemers kunnen er samen het nodige aan doen om het thuiswerken zo aangenaam mogelijk te maken. Ook team CLINT | Littler werkt op dit moment vanaf huis en zet haar thuiswerk do’s and dont’s op een rij:

  • neem de tijd om een goede thuiswerkplek in te richten en zorg voor een goede bureaustoel en zo nodig een extra beeldscherm;
  • zorg voor structuur: markeer een duidelijk begin en eind van de werkdag. Begin de dag met bijvoorbeeld met een digitale teammeeting;
  • zorg voor voldoende pauzes;
  • zorg voor voldoende lichaamsbeweging;
  • gebruik de IT-middelen van de werkgever in plaats van privécomputers om beveiligingsrisico’s en datalekken te voorkomen;
  • maak afspraken met je partner en je collega’s over de zorg en het thuisonderwijs van eventuele kinderen;
  • zorg voor voldoende sociaal contact, ook op afstand;
  • maak eventuele problemen die je ervaart bespreekbaar zodat naar een oplossing kan worden gezocht.

Fleur van Lieshout (fvl@clintlegal.com / +31 20 820 0330)