Volledige transitievergoeding bij ontslag kort voor AOW-leeftijd?

Mag een werkgever een lagere of zelfs geen transitievergoeding toekennen bij ontslag kort voor het bereiken van de AOW-leeftijd? Op 5 oktober 2018 heeft de Hoge Raad zich hierover uitgesproken.

Feiten

Werkgever heeft een ontslagvergunning aangevraagd bij het UWV wegens langdurige arbeidsongeschiktheid van werknemer. Met toestemming van het UWV heeft werkgever de arbeidsovereenkomst opgezegd per 23 augustus 2016. Werkgever weigert de transitievergoeding te betalen omdat werknemer kort voor zijn AOW-leeftijd zit en aan hem een IVA-uitkering is toegekend. Werknemer vordert betaling van de volledige transitievergoeding van € 73.541 bruto.

Kantonrechter

De kantonrechter overweegt als volgt. Bij ontslag wegens het bereiken van de AOW-leeftijd bestaat geen recht op een transitievergoeding. Nu werknemer kort (ruim 20 maanden) voor die leeftijd zit en hem een IVA-uitkering is toegekend, is zijn situatie daaraan vrijwel gelijk en zou het naar de regels van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn die overeenstemming te negeren. Omdat wel sprake is van enige inkomstenderving, acht de kantonrechter een gedeeltelijke transitievergoeding van € 25.000 bruto redelijk.

Hof

Het Hof kent werknemer de volledige transitievergoeding toe, omdat (i) de transitievergoeding een wettelijk vastgestelde (fortaitaire) vergoeding is, die niet is gekoppeld aan ‘schade’ of inkomensverlies van werknemer; en (ii) de wetgever niet heeft bedoeld bij het bepalen van de hoogte van de transitievergoeding rekening te houden met het feit dat een werknemer kort voor de AOW-leeftijd zit. Werkgever stapt naar de Hoge Raad.

Hoge Raad

De Hoge Raad sluit zich aan bij het Hof. Volgens de Hoge Raad moet de rechter terughoudend zijn bij de beoordeling of een wettelijke regel naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, zeker als sprake is van dwingend recht zoals de transitievergoeding.

De wetgever heeft nauwkeurig in de wet vastgelegd wanneer recht op een transitievergoeding bestaat en hoe de hoogte daarvan moet worden berekend. De wetgever heeft onder ogen gezien dat dit ertoe kan leiden dat een werknemer die kort voor de AOW-leeftijd wordt ontslagen, recht heeft op een transitievergoeding die hoger is dan het loon dat hij zou hebben ontvangen wanneer hij tot zijn AOW-leeftijd in dienst zou zijn gebleven. Ook het feit dat werknemer een IVA-uitkering krijgt, is geen aanleiding werknemer een lagere transitievergoeding toe te kennen.

Conclusie

Werknemers die kort voor het bereiken van de AOW-leeftijd worden ontslagen, hebben dus in beginsel recht op de volledige transitievergoeding.

Hierbij dient te worden opgemerkt dat de Eerste Kamer op 10 juli 2018 heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat werkgevers compensatie toekent voor transitievergoedingen bij langdurig zieke werknemers. Indien dit wetsvoorstel wordt aangenomen, dan kunnen werkgevers vanaf 1 april 2020 met terugwerkende kracht tot en met 1 juli 2015 compensatie aanvragen voor betaalde transitievergoedingen.

Coco de Munk & Eric van Dam