Herplaatsingsplicht: geen verplichting functie te creëren

Een arbeidsovereenkomst kan – afgezien van een ontslag op staande voet – alleen op initiatief van de werkgever worden beëindigd als deze (i) daar een redelijke grond voor heeft; en (ii) herplaatsing van de werknemer in een andere passende functie binnen een redelijke termijn niet mogelijk is of niet in de rede ligt. Kortom, er is sprake van een tweetrapsraket. Daarbij ligt het op de weg van de werkgever om scholing aan te bieden aan de werknemer, als deze daarmee geschikt kan worden gemaakt voor een open vacature.

Herplaatsingsonderzoek

Het belang van het herplaatsingsonderzoek lijkt door de coronacrisis aanzienlijk te zijn gestegen. Met name het UWV is kritischer gebleken ten aanzien van de inspanningen van de werkgever op dat vlak. Bij ontslagen wegens bedrijfseconomische omstandigheden of langdurige (>2 jaar) arbeidsongeschiktheid is de ontslagprocedure bij UWV de verplicht voorgeschreven ontslagroute. Die eerste grond was onderwerp van een rechtszaak tussen NedTrain en één van haar monteurs.

Wat speelde er?

Vanwege de geplande instroom van nieuw materieel met andere, meer geavanceerde, techniek, wenste NedTrain te reorganiseren. Voor het werken met dat nieuwe materieel werden hogere eisen gesteld aan het opleidingsniveau van de werknemers. De monteur in kwestie had een opleiding op MBO-1 niveau, terwijl bij NedTrain na reorganisatie alleen nog functies bestonden waarvoor minimaal MBO-2 niveau was vereist.

NedTrain heeft vervolgens de nodige opleidingen aangeboden. De monteur begon daar wel aan maar viel voortijdig uit. Vervolgens werd bij hem een cognitieve capaciteitentest afgenomen, maar ook daaruit bleek dat hij niet voldeed aan het minimale MBO-2 niveau. Daarna heeft NedTrain de monteur gedurende een periode van achttien maanden ondersteund in het vinden van ander werk, waarbij in de laatste zes maanden een outplacementtraject werd gevolgd.

Toen bleek dat de monteur geen passend werk kon vinden, heeft NedTrain hem conform het met de vakbonden overeengekomen sociaal plan, een aanbod gedaan om de arbeidsovereenkomst te beëindigen door middel van een vaststellingsovereenkomst. De monteur zou daarbij tweemaal de transitievergoeding ontvangen. Hij ging daar niet mee akkoord.

UWV weigert ontslagvergunning

NedTrain heeft daarop het UWV verzocht om toestemming te verlenen voor de opzegging van de arbeidsovereenkomst met de monteur. Het UWV wees de ontslagaanvraag echter af, alle inspanningen van NedTrain ten aanzien van de herplaatsing van de monteur ten spijt. Het UWV achtte de redelijke grond wel aanwezig, maar was van mening dat feitelijk binnen NedTrain in voldoende mate werkzaamheden op MBO-1 niveau voorhanden waren en dat het daarom mogelijk was om een functie op dat niveau te creëren. De monteur zou dus op een dergelijke, nog te creëren functie geplaatst kunnen worden, aldus het UWV.

Kantonrechter: geen verplichting om functie te creëren

NedTrain kon zich niet vinden in het oordeel van het UWV en legde de kwestie voor aan de kantonrechter, met het verzoek de arbeidsovereenkomst met de monteur te ontbinden. Ook de kantonrechter gaat niet mee in die gedachtegang van het UWV. Onder verwijzing naar het Siep-arrest van de Hoge Raad, overweegt zij dat de herplaatsingsplicht geen resultaatsverplichting tot herplaatsing in het leven beoogt te roepen voor de werkgever. De omstandigheden van dit geval maken dat naar het oordeel van de kantonrechter niet anders. Uitgangspunt is dat het NedTrain als werkgever vrij staat om voor een bepaalde bedrijfsvoering en inrichting van haar onderneming te kiezen, ook als dat leidt tot een organisatieverandering met verlies van arbeidsplaatsen. Daarbij kan van haar niet worden verlangd om een functie op MBO-1 niveau te creëren om zo een arbeidsplaats te kunnen behouden.

De kantonrechter is verder van oordeel dat NedTrain met het aanbieden van verschillende opleidingen en een outplacementtraject, heeft voldaan aan haar herplaatsingsplicht. De aanwezigheid van een redelijke grond was niet in geschil. Daarom ontbindt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst van de monteur onder toekenning van de transitievergoeding.

Jasper Hoffstedde (jh@clintlegal.com / +31 20 820 0330)